Ochrona dzieci przed wykorzystywaniem seksualnym wymaga nie tylko reagowania na przypadki przemocy, ale przede wszystkim budowania skutecznego systemu zapobiegania krzywdzeniu, rozpoznawania zagrożeń i wspierania osób pokrzywdzonych.
18 listopada obchodzimy Europejski Dzień Ochrony Dzieci przed Wykorzystywaniem Seksualnym. To ważna okazja, by zwrócić uwagę na skalę tego zjawiska, przypomnieć o jego różnych formach oraz podkreślić znaczenie świadomości społecznej, edukacji, profilaktyki i współpracy instytucji zaangażowanych w ochronę najmłodszych.
Wykorzystywanie seksualne dzieci nie zawsze wiąże się z bezpośrednim kontaktem fizycznym.
Może obejmować również między innymi nakłanianie dziecka do zachowań o charakterze seksualnym, prezentowanie mu treści pornograficznych, utrwalanie lub rozpowszechnianie materiałów przedstawiających seksualne wykorzystanie małoletnich, a także nawiązywanie kontaktu w internecie w celu seksualnego wykorzystania dziecka.
Skala problemu jest niepokojąca. Z badania Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę „Diagnoza przemocy wobec dzieci w Polsce 2023” wynika, że 26% nastolatków w wieku 11-17 lat doświadczyło wykorzystywania seksualnego bez kontaktu fizycznego. Pokazuje to, że przemoc seksualna może przybierać różne formy i nie zawsze pozostawia widoczne ślady.
Szczególnie niepokojące są również zagrożenia w przestrzeni cyfrowej. Z raportu Ministerstwa Cyfryzacji „Czarna księga młodych ofiar platform cyfrowych w Polsce” wynika, że 45,5% badanych nastolatków w wieku 14–18 lat doświadczyło w ciągu ostatniego roku przynajmniej jednej z analizowanych form cyberagresji seksualnej. Aż 70,7% pokrzywdzonych nie powiedziało nikomu o najbardziej dotkliwym incydencie.
Skalę problemu obrazują także dane zespołu Dyżurnet.pl działającego w NASK – w 2025 roku potwierdzono 2866 incydentów dotyczących materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci (CSAM). Dane te przypominają, że wykorzystywanie seksualne dzieci może mieć wiele postaci – zarówno w świecie rzeczywistym, jak i w internecie. Pokazują również, jak ważne jest przełamywanie milczenia, budowanie zaufania i tworzenie warunków, w których dziecko może bez obaw powiedzieć o doznanej krzywdzie.
Nie milcz. Zgłoś krzywdę.
Misją Państwowej Komisji jest ochrona dzieci przed przemocą seksualną. Realizujemy ją poprzez działania w indywidualnych sprawach osób pokrzywdzonych, a także aktywność interwencyjną, edukacyjną, prewencyjną, badawczą i ekspercką.
Jeżeli doświadczyłeś lub doświadczyłaś wykorzystywania seksualnego w dzieciństwie albo posiadasz informacje o krzywdzie, której doświadczyło inne dziecko, możesz zgłosić się do Państwowej Komisji.
W ramach swoich ustawowych kompetencji PKDP może między innymi:
- przekazać do prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa;
- monitorować postępowania prowadzone przez prokuraturę lub sąd;
- prowadzić postępowania wyjaśniające w sprawach przedawnionych;
- uczestniczyć w postępowaniu karnym na prawach oskarżyciela posiłkowego;
- występować z wnioskiem o wpis osoby wskazanej jako sprawca do Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, na zasadach określonych w przepisach prawa.
Każda informacja o krzywdzie dziecka ma znaczenie. Nie można pozostawiać osób pokrzywdzonych samych z doświadczeniem przemocy. Reagowanie, zgłaszanie i przełamywanie milczenia mogą pomóc w ochronie kolejnych dzieci.
18 listopada przypomina nam, że bezpieczeństwo dzieci nie jest wyłącznie kwestią jednego dnia ani zadaniem jednej instytucji. To zobowiązanie do uważności, odpowiedzialności i działania wszędzie tam, gdzie dziecko może potrzebować ochrony.
Źródła:
1. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, Diagnoza przemocy wobec dzieci w Polsce 2023, Warszawa 2023. Raport – strona Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę .
2. Ministerstwo Cyfryzacji, Czarna księga młodych ofiar platform cyfrowych w Polsce, 12 listopada 2026 r. Publikacja i raport – Ministerstwo Cyfryzacji .
3. NASK – Państwowy Instytut Badawczy, Dyżurnet.pl, Raport roczny 2025. Raport – Dyżurnet.pl (PDF) .



