W związku z podpisaniem przez Ministrę Edukacji Narodowej (MEN) rozporządzeń dotyczących wprowadzenia do szkół obowiązkowego i powszechnego przedmiotu „Edukacja zdrowotna” podkreślić chcemy jego krytycznie ważne znaczenie w szeroko pojętej profilaktyce przemocy, a w szczególności w profilaktyce wykorzystywania seksualnego dzieci.
Na pierwotnym etapie prac nad podstawą, na ręce Koordynatora Zespołu Ekspertów ds. edukacji zdrowotnej, prof. dr. Hab. Zbigniewa Izdebskiego, skierowaliśmy zarys wybranych treści programowych. Zdecydowana większość przedstawionych przez nas zagadnień znalazła się w konsultowanym projekcie. Następnie, do zespołu roboczego dokonującego ponownego przeglądu zakresów obowiązkowych i nieobowiązkowych oraz ich modyfikacji, dołączyła przewodnicząca Państwowej Komisji, Joanna Napierała. Obecny kształt rozporządzeń określających podstawy programowe odbieramy z dużą satysfakcją.
Plan przedmiotu „Edukacja zdrowotna” spełnia te kryteria. Daje nadzieję na systemowe zwiększenie ochrony osób małoletnich. Części obowiązkowe i w oczywisty sposób zakres nieobowiązkowej edukacji seksualnej, w zaproponowanym kształcie, stanowią także integralną część systemu prewencji seksualnego wykorzystania osób małoletnich.
Opierając się na praktyce i wiedzy wynikającej z kompetencji i prac PKDP, ale także na szerokim konsensusie wielu ośrodków zajmujących się przeciwdziałaniem przemocy seksualnej, z całą mocą podkreślić chcemy, że edukacja dzieci i młodzieży stanowi kluczowy czynnik chroniący przed wykorzystaniem. Jego wprowadzenie uważamy za niezbędne dla tworzenia skuteczniejszego systemu ochrony osób małoletnich przed wszelkimi formami przemocy.
W przygotowanej podstawie programowej w sposób szczególny doceniamy jej kompleksowość i przyjęcie holistycznej wizji rozwoju młodego człowieka, a więc wartości i postaw, aktywności i zdrowia fizycznego, odżywiania, zdrowia psychicznego, zdrowia społecznego, dojrzewania płciowego, zdrowia seksualnego, zdrowia środowiskowego, bezpiecznego i konstruktywnego korzystania z nowych technologii oraz profilaktyki uzależnień oraz systemu ochrony zdrowia. Bardzo ważnymi elementami są wprost wpisane w nią aspekty przeciwdziałania wszelkim formom przemocy i seksualnemu wykorzystaniu, modelowanie właściwych relacji i świadomości istnienia granic, adekwatna do wieku edukacja prawna, walka z krzywdzącymi stereotypami oraz zapoznawanie młodych ludzi z systemem pomocy, o którą mogą się zwrócić.
Odnosząc się z satysfakcją do istnienia standardów ochrony małoletnich (SOM), regulujących procedury zgłaszania wszelkich zagrożeń dla zdrowia i życia dziecka, zwracamy też uwagę na potrzebę uwzględnienia w szkoleniach kadr placówek oraz nauczycieli przedmiotu umiejętności rozmowy i otoczenia właściwą pomocą dzieci informujących o fakcie seksualnego wykorzystywania.
Podsumowując, Państwowa Komisja z pełnym przekonaniem wspiera podejmowane działania na rzecz powszechnej edukacji zdrowotnej. Zachęcamy też wszystkich rodziców i opiekunów do skorzystania także z bloku nieobowiązkowego edukacji seksualnej.
