Ochrona dziecka przed wykorzystaniem seksualnym wymaga czegoś więcej niż dobrej woli, doświadczenia czy znajomości procedur. Wymaga wiedzy – aktualnej, sprawdzonej i rozumianej w szerszym kontekście. To właśnie wiedza pozwala dostrzec sygnały, właściwie interpretować zachowania, rozumieć mechanizmy wykorzystania i podejmować decyzje, które rzeczywiście służą dziecku.
Nie oznacza to jednak, że sama wiedza wystarczy. Wiedza, która nie znajduje przełożenia na praktykę, pozostaje jedynie potencjałem. Z kolei praktyka, która nie jest konfrontowana z nową wiedzą i doświadczeniem, może z czasem przestać odpowiadać rzeczywistości. Dlatego skuteczna ochrona dzieci wymaga stałego ruchu między tymi dwoma obszarami: uczeniem się i działaniem.
Zmieniają się bowiem zarówno mechanizmy wykorzystania seksualnego, jak i środowisko, w którym do niego dochodzi. Zmieniają się sposoby komunikowania się, relacje, możliwości sprawców, a także konsekwencje, z którymi mierzą się dzieci. Zmienia się również wiedza o tym, co pomaga, a co może dodatkowo zwiększać ryzyko krzywdy. Profesjonalna ochrona musi za tymi zmianami nadążać.
Dlatego widzę trzy podstawowe zasady odpowiedzialnego działania: otwartość na nową, rzetelną wiedzę, umiejętność przekładania jej na praktykę oraz troskę o własny dobrostan osób, które tworzą system ochrony dziecka. Ta ostatnia zasada jest równie ważna jak dwie pozostałe. Nie da się długo i skutecznie chronić innych, jeśli osoby odpowiedzialne za tę ochronę pozostają bez wsparcia, przeciążone i pozbawione przestrzeni do refleksji.
Te właśnie założenia przyświecają Akademii PKDP. Jej zadaniem nie jest jedynie przekazanie kolejnej porcji informacji. Chodzi o rozwijanie sposobu myślenia, który pozwala lepiej rozumieć wykorzystanie seksualne dzieci i podejmować bardziej trafne działania.
Akademię otwiera wykład, który pokazuje to zjawisko z trzech perspektyw: czasowej, przestrzennej i komercyjnej.
Perspektywa czasowa pozwala zobaczyć, że wykorzystanie seksualne nie zaczyna się i nie kończy w chwili zachowania sprawcy. Wcześniejsze sygnały, proces prowadzący do wykorzystania oraz późniejsze konsekwencje są częścią tego samego zjawiska. Ich dostrzeżenie może umożliwić wcześniejszą reakcję i lepsze zaplanowanie pomocy.
Perspektywa przestrzenna przypomina, że wykorzystanie nie dotyka wyłącznie dziecka. Jego skutki obejmują rodzinę, relacje, szkołę i inne środowiska, w których dziecko funkcjonuje. Rozumienie tych zależności ma znaczenie dla interwencji, terapii, pomocy oraz decyzji podejmowanych przez sądy i inne organy ochrony prawnej.
Perspektywa komercyjna z kolei pokazuje, że wykorzystanie seksualne dzieci może być związane z mechanizmami osiągania zysku i funkcjonować w szerszym obiegu społecznym. To wymaga wyjścia poza indywidualną relację dziecka i sprawcy i dostrzeżenia wpływu mediów oraz różnych branż, które mogą podtrzymywać lub ułatwiać krzywdzenie.
Skuteczna ochrona dzieci zaczyna się więc od właściwego rozumienia zjawiska. Ale na rozumieniu nie może się kończyć. Wiedza musi prowadzić do działania, a działanie musi być nieustannie konfrontowane z wiedzą. Tylko wtedy możemy budować system ochrony, który rzeczywiście odpowiada na potrzeby dzieci i jest przygotowany na zmieniającą się rzeczywistość.
Prof. dr hab. Maria Beisert – psycholog i seksuolog kliniczny, specjalista psychoseksuolog, prawnik, biegły sądowy, pracownik naukowy Wydziału Psychologii i Kognitywistyki Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Twórca i kierownik Zakładu Seksuologii Społecznej i Klinicznej przy Wydziale Psychologii i Kognitywistyki UAM w Poznaniu. Wraz ze specjalistami Zakładu prowadzi badania naukowe i zajęcia dydaktyczne dla studentów i szkolenia dla instytucji oraz pracę diagnostyczną i kliniczną z pacjentami. Jest prezeską Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego, w którym realizuje cele związane m.in. z promocją zdrowia seksualnego, rozwojem polskiej szkoły seksuologicznej oraz czuwaniem nad wysokim poziomem etycznym i zawodowym członków Towarzystwa. Razem z prof. dr hab. Lidią Cierpiałkowską utworzyła Podyplomowe Studia: Seksuologia Kliniczna Opiniowanie-Edukacja-Terapia, które nieprzerwanie przez 24 lata kształcą specjalistów w obszarze seksuologii.
Jej dorobek naukowy obejmuje m.in. publikacje dotyczące rozwoju seksualnego człowieka, seksualności dziecięcej, przemocy seksualnej oraz terapii sprawców i osób pokrzywdzonych. Jest autorką i współautorką książek takich jak:
- Seks twojego dziecka;
- Rozwód. Proces radzenia sobie z kryzysem;
- Kazirodztwo. Rodzice w roli sprawców;
- Seksualność w cyklu życia;
- Pedofilia. Geneza i mechanizm;
- Masturbacja dziecięca. Od diagnozy do interwencji;
- Rozwój seksualny w okresie dzieciństwa. Praktyczna analiza teoretyczna.
