Misją Departamentu Edukacji i Prewencji jest docieranie z rzetelnym przekazem na temat zjawiska wykorzystywania seksualnego dzieci do jak najszerszego grona odbiorców. W naszych działaniach kierujemy się nadrzędnymi wartościami, takimi jak ochrona dzieci przed przemocą, zapewnienie im właściwych warunków rozwoju oraz tworzenie bezpiecznego środowiska.

 

Rok 2025 był dla Departamentu okresem wyjątkowo intensywnej aktywności. Prowadziliśmy działania na wielu płaszczyznach, docierając do różnych grup odbiorców i realizując liczne inicjatywy edukacyjne oraz profilaktyczne. Uczestniczyliśmy m.in. w piknikach edukacyjnych skierowanych do lokalnych społeczności, szkoleniach dla funkcjonariuszy policji, liderów lokalnych środowisk, pracowników socjalnych, nauczycieli itp. Działania te realizowane były zarówno w formule zdalnej, jak i w bezpośrednim kontakcie z uczestnikami, a każdorazowo stanowiły okazję do dzielenia się wiedzą oraz dystrybucji materiałów informacyjnych. W ramach tegorocznych działań profilaktycznych przeszkoliliśmy łącznie 900 kuratorów sądowych, przedstawicieli kuratoriów oświaty oraz pracowników pomocy społecznej oraz 850 policjantów w województwach mazowieckim i podlaskim.

 

Występowaliśmy na konferencjach, komisjach sejmowych, kongresach, panelach i debatach – łącznie w 22 inicjatywach, w tym np. Konferencji z okazji 35-lecia Konwencji o Prawach Dziecka, XXII Ogólnopolskiej Konferencji „Dzieciństwo bez przemocy”, Międzynarodowej Konferencji Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego.

 

W minionym roku powstało również wiele nowych materiałów edukacyjnych i profilaktycznych – dostępnych do pobrania na stronie PKDP. Kontynuowaliśmy również organizację konkursów, które – podobnie jak w latach ubiegłych – zaowocowały kolejnymi wartościowymi publikacjami, w tym nagrodzoną książką „Jak zostać Ninja”. Zrealizowaliśmy również konkurs na animację komputerową inspirowaną jednym z trzech scenariuszy z serii „Tajne składniki mocy” skierowany był do uczniów szkół średnich o profilach artystycznym, informatycznym i poligraficznym. Spośród licznych opracowań szczególnie cenne okazały się scenariusze komiksów przeznaczone do pracy z uczniami szkół podstawowych, stanowiące przystępne i angażujące narzędzie edukacyjne. Opublikowaliśmy również specjalistyczny raport z monitoringu obecności dzieci i młodzieży w Internecie „Internet dzieci’ we współpracy z Fundacją Instytut Cyfrowego Obywatelstwa, Polskim Badaniem Internetu i Gemius. W listopadzie uzupełniliśmy raport o badanie śródroczne. 

 

Komisja realizuje działania promujące właściwe postawy społeczne w zakresie reagowania i zgłaszania przypadków przemocy seksualnej wobec dzieci, m.in. poprzez kampanie i inicjatywy edukacyjne. Istotnym elementem działań Departamentu była również ogólnopolska kampania społeczna „Po czyjej stronie jesteś, gdy milczysz?”, nawiązująca do treści art. 240 Kodeksu karnego. Kampania ta zwracała uwagę na odpowiedzialność osób dorosłych za ochronę dzieci przed wykorzystywaniem seksualnym oraz na prawny obowiązek zgłaszania tego typu przestępstw. Przekaz dotarł do ponad 17 mln użytkowników dzięki artykułom eksperckim, spotom filmowym, radiowym i informacyjnym, programom telewizyjnym, materiałom edukacyjnym (ulotki, plakaty, broszury, infografiki) oraz banerom w komunikacji miejskiej.

 

Również coroczna debata PKDP, organizowana w ramach ogólnopolskiej konferencji PKDP „System ochrony dzieci przed przemocą seksualną w Polsce”, stanowiła ważny obszar zaangażowania pracowników Departamentu Edukacji i Prewencji. W konferencji uczestniczyli przedstawiciele kluczowych instytucji publicznych, administracji rządowej: Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Edukacji Narodowej, sejmowej Komisji ds. Dzieci i Młodzieży i sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, Policji, Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości, organizacji społecznych, w tym NASK, Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, Komitetu Ochrony Praw Dziecka, Centrum Ochrony Dziecka oraz wielu wybitnych praktyków i badaczy, m.in.: Katarzyna Staciwa, dr Adam Żak, Martyna Różycka, Paweł Oberszt, Renata Szredzińska, Sławomir Moczydłowski – Dyrektora Młodzieżowego Centrum Edukacji i Readaptacji Społecznej w Goniądzu. Podczas konferencji ekspertki i eksperci poruszali kwestie bezpieczeństwa dzieci w Internecie, sposobów działania sprawców i mechanizmów usprawiedliwiania przemocy. Omawiali potrzebę profesjonalizacji ochrony dzieci i młodzieży oraz luk w obecnym systemie, które spowalniają reakcję instytucji i pokazują, jak pilne są skoordynowane zmiany. Z perspektywy Komisji zwróciliśmy uwagę na kluczowe zaniedbania: zbyt pobłażliwe traktowanie przestępstw online przez organy ścigania, częsty brak orzekania obligatoryjnych środków karnych oraz poważne braki kadrowe i brak jednolitych standardów w zakresie opiniowania sądowo-psychiatryczno-seksuologicznego.

 

„Profilaktyka nie ogranicza się do zapobiegania przemocy, lecz obejmuje także działania na etapie wczesnej interwencji, bezpośrednio po zaistnieniu krzywdy. Równie istotne jest ograniczanie krótko- i długoterminowych konsekwencji doświadczania przemocy seksualnej w dzieciństwie poprzez: zwiększanie wykrywalności przestępstw, obniżanie poczucia bezkarności sprawców oraz przywracanie poczucia sprawiedliwości pokrzywdzonym. Ponieważ system ochrony dzieci przed przemocą seksualną nadal nie zapewnia skutecznej i spójnej ochrony, konsekwentnie wzmacniamy nasze działania na wszystkich poziomach profilaktyki” – podkreśla członkini Komisji Justyna Kotowska. 

 

W 2025 roku uczestniczyliśmy w ogólnopolskich wydarzeniach, takich jak Poland Rock Festival, Kongres Kobiet oraz wielu innych inicjatywach społecznych, które były dla nas źródłem inspiracji i motywacji do dalszych działań. Umożliwiały nam również spotkania i indywidualne rozmowy z różnymi grupami społecznymi, a dzięki temu wyjaśnianie wątpliwości, edukowanie i konsultowanie zgłoszonych przypadków dotyczących podejrzeń wykorzystania seksualnego dzieci.

 

„W nadchodzącym roku planujemy jeszcze silniej zaznaczyć swoją obecność w lokalnych społecznościach, dotrzeć z wiedzą na temat wykorzystywania seksualnego dzieci do kolejnych środowisk zawodowych – w szczególności wymiaru sprawiedliwości oraz sportu – a także promować działania profilaktyczne i zachęcać do aktywnego włączania się w nie rodziców, nauczycieli i innych specjalistów mających kontakt z małoletnimi. Planujemy też przygotowywać materiały kierowane bezpośrednio do dzieci i młodzieży” – dodają specjalistki Elżbieta Szadura – Urbańska oraz Joanna Napieraj.

 

Dziękujemy wszystkim partnerom, uczestnikom wydarzeń, współorganizatorom za dotychczasową współpracę, w tym m.in. z Ministerstwem Sprawiedliwości, Ministerstwem Edukacji Narodowej, Ministerstwem Cyfryzacji, Parlamentem RP, Rzecznikiem Praw Obywatelskich, Rzecznikiem Praw Dziecka,  Ośrodkiem Rozwoju Edukacji, NASK, Centrum Ochrony Dziecka, Komitetem Ochrony Praw Dziecka, Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę, Fundacją Instytut Cyfrowego Obywatelstwa, Polskim Badaniem Internetu, Gemius, Naczelną Izbą Lekarską oraz Polskim Towarzystwem Seksuologicznym.

 

Zachęcamy do zapoznania się z materiałami na stronie: pkdp.gov.pl oraz śledzenia informacji i udziału w najbliższych wydarzeniach!

 

Dziękujemy Państwu za wszystkie spotkania i okazywane zaufanie.