Dla pokrzywdzonych
Sprawy indywidualne i pierwszy kontakt z Komisją
Poniżej przedstawiamy, jak wygląda pierwszy kontakt z Komisją – w jakiej formie można zgłosić sprawę i jakie dokumenty lub informacje są potrzebne, aby zgłoszenie mogło zostać przyjęte. Wyjaśniamy także, jakie uprawnienia przysługują Komisji w toku danego postępowania.
Działania Państwowej Komisji
Jednym z kluczowych zadań Komisji jest przekazywanie zawiadomień do właściwego prokuratura o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Przyjmujemy zgłoszenie, analizujemy je i przekazujemy do właściwego prokuratora.
Monitorujemy także postępowania prowadzone już przez prokuraturę i sądy oraz badamy sprawy zakończone.
Pozwala to ocenić, czy postępowanie było prowadzone rzetelnie i zgodnie z przepisami.
W ramach wsparcia osób pokrzywdzonych Komisja może:
• uczestniczyć w postępowaniu karnym na prawach oskarżyciela posiłkowego.
• kierować do Prokuratora Generalnego wnioski o wniesienie skargi nadzwyczajnej lub kasacji od prawomocnych orzeczeń sądowych.
Do Państwowej Komisji można zgłosić:
- podejrzenie popełnienia przestępstwa.
- podejrzenie niezawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.
- prośbę o monitorowanie sprawy już prowadzonej przez prokuraturę lub sąd.
- prośbę o zbadanie zakończonego postępowania przygotowawczego.
- prośbę o włączenie się Komisji do postępowania na prawach oskarżyciela posiłkowego.
- prośbę o analizę sprawy pod kątem skierowania wniosku do Prokuratora Generalnego o kasację lub skargę nadzwyczajną.
Formy zgłoszenia
Zgłoszenia można złożyć:
- pocztą tradycyjną – wysyłając formularz (wzór dostępny w zakładce Uzyskaj pomoc).
- mailowo – dołączając formularz (wzór dostępny na stronie internetowej w zakładce Uzyskaj pomoc).
- osobiście – podczas wysłuchania w siedzibie Komisji przy ul. Twardej 18 w Warszawie.
W formularzu należy podać:
- dane osoby pokrzywdzonej.
- dane sprawcy (jeśli są znane).
- opis zdarzenia (czas, miejsce, okoliczności, ewentualne dowody).
Wybierz najłatwiejszą
dla siebie formę kontaktu
Zgłoszenie podejrzenia
popełnienia przestępstwa
- Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa można złożyć na Policji lub w prokuraturze – pisemnie albo ustnie.
- Pamiętaj: jeśli ktoś miał wiedzę o wykorzystaniu seksualnym dziecka i nie zawiadomił organów ścigania, również popełnia przestępstwo (art. 240 Kodeksu karnego).
- Zgłoszenie możesz złożyć także w Państwowej Komisji. Jest ono równoznaczne z zawiadomieniem właściwego prokuratora. Nie musisz podejmować dodatkowych działań.
- Kolejne czynności w tej sprawie będzie prowadził prokurator.
Monitorowanie sprawy
Monitoring postępowania polega na sprawdzeniu, na jakim obecnie etapie jest postępowanie i czy przebiega ono prawidłowo.
Jeśli zostaną stwierdzone uchybienia, Komisja podejmuje odpowiednie kroki prawne, np. wnioskuje o ponowne zbadanie sprawy. W praktyce zdarza się, że po takiej analizie postępowanie jest uzupełniane.
Państwowa Komisja:
- występuje do organów prowadzących sprawę o informacje.
- może uzyskać dostęp do akt.
- analizuje postępowanie pod kątem ewentualnych uchybień.
Wysłuchanie
Wysłuchanie to dobrowolne spotkanie organizowane w siedzibie Komisji na prośbę osoby zainteresowanej. Podczas rozmowy ma ona możliwość przedstawienia swojej sprawy oraz dokonania zgłoszenia Na miejscu konieczne jest także uzupełnienie odpowiedniego formularza.
W spotkaniu uczestniczą:
- psycholog
- prawnik
- członkini lub członek Komisji
Wysłuchanie a przesłuchanie
- Wysłuchanie – dobrowolne spotkanie w Komisji.
- Przesłuchanie – formalna czynność procesowa prowadzona przez Policję lub prokuraturę; stawiennictwo jest obowiązkowe (z wyjątkami przewidzianymi prawem).
Oskarżyciel posiłkowy
Komisja – za zgodą osoby pokrzywdzonej (a w przypadku małoletniego także jego przedstawiciela ustawowego) – może uczestniczyć w postępowaniu karnym na prawach oskarżyciela posiłkowego.
Oznacza to m.in. prawo do:
- udziału w rozprawach
- zgłaszania wniosków dowodowych
- składania wniosków dotyczących kary i środków karnych
- wnoszenia apelacji
Wniesienie nadzwyczajnych środków zaskarżenia
Komisja może kierować do Prokuratora Generalnego wnioski o wniesienie:
- kasacji
- skargi nadzwyczajnej
Są to nadzwyczajne środki zaskarżenia stosowane wyjątkowo – wyłącznie w przypadku rażących i oczywistych naruszeń prawa. Nie służą do polemiki z orzeczeniami sądów, lecz do eliminowania wadliwych rozstrzygnięć prawnych.
Doświadczyłeś przemocy seksualnej w dzieciństwie lub byłeś świadkiem krzywdzenia?
Jeśli doświadczyłeś przemocy seksualnej w dzieciństwie, wiesz o takim fakcie dotyczącym kogoś innego lub ma obawy, że Twoja sprawa jest prowadzona niewłaściwie – zachęcamy do kontaktu. Jesteśmy po to, aby rozwiać wszelkie wątpliwości i wskazać możliwe kierunki działania.
Najczęściej zadawane pytania
Co się dzieje z moją sprawą po jej zgłoszeniu?
Po przyjęciu zgłoszenia nadajemy sprawie numer – to potwierdzenie, że została formalnie zarejestrowana. Sprawa trafia do właściwego departamentu i jest przypisywana konkretnemu prawnikowi. W przypadku spraw indywidualnych mówimy o Departamencie Postępowań Indywidualnych. Komisja pozostaje w formalnym kontakcie z prokuratorem prowadzącym postępowanie.
Czy Komisja wyznaczy mi pełnomocnika/adwokata?
Nie. Prawnik Komisji informuje o procedurach, ale nie reprezentuje osoby pokrzywdzonej jak pełnomocnik procesowy.
Czy wysłuchanie może się odbyć online?
Tak – na wniosek osoby wysłuchiwanej.
Czy mogę przyjść na wysłuchanie z osobą towarzyszącą?
Tak, jeśli obecność zaufanej osoby jest dla Ciebie ważna.
Czy w wysłuchaniu może uczestniczyć małoletni?
Nie – niezależnie od charakteru sprawy. Należy chronić dzieci przed treściami, które są przedstawiane podczas wysłuchań.
Czy Komisja może wysłuchać małoletniego?
Komisja nie wysłuchuje dzieci. Natomiast przesłuchanie jako czynność procesowa odbywa się
w tzw. „niebieskim pokoju” – w specjalnym trybie.
Czy można wysłuchanie rejestrować – dźwięk, video?
Nie – nie jest to czynność procesowa.
Czy Komisja udostępnia akta sprawy?
Komisja otrzymuje akta po uprzednim skierowaniu wniosku do prokuratury lub sądu.
Decyzję o dostępie do akt podejmuje organ prowadzący postępowanie.
Czy Komisja może wpływać na działania prokuratora?
Komisja nie może nakazywać podejmowania określonych czynności ani przyspieszać postępowania. Może jednak zgłosić przewlekłość postępowania.
Czy Komisja zajmuje się sprawami opiekuńczymi?
Nie, Komisja nie prowadzi spraw opiekuńczych. W takich sprawach należy kontaktować się
z Rzecznikiem Praw Dziecka. Komisja działa wyłącznie w postępowaniach karnych dotyczących przestępstw seksualnych popełnionych na szkodę osób małoletnich poniżej lat 15 (w chwili czynu).
Czy Komisja udzieli mi porad prawnych lub psychologicznych?
Nie. Komisja nie świadczy porad prawnych ani konsultacji psychologicznych i nie ustanawia pełnomocników. W zakładce „Uzyskaj pomoc” znajdują się dane kontaktowe instytucji pomocowych oferujących różne formy wsparcia. Zachęcamy do skorzystania z pomocy dopasowanej do Twoich potrzeb i bieżącej sytuacji.
Czy Komisja pomoże mi w uzyskaniu zadośćuczynienia lub wypłaca pieniądze?
Nie. Komisja nie zajmuje się wypłatą zadośćuczynienia i nie wypłaca świadczeń pieniężnych.
Czy mogę przyjść na spotkanie z dzieckiem lub zwierzęciem?
Na krótką wizytę – tak. Na wysłuchanie należy zapewnić opiekę.
Czy pomoc Komisji jest bezpłatna?
Tak. Wszystkie działania Komisji są bezpłatne.